Battery Energy Storage Systems (BESS)

Een Battery Energy Storage System (BESS) helpt bedrijven om piekbelasting op het elektriciteitsnet te verminderen door tijdelijk opgeslagen energie in te zetten tijdens momenten van hoog stroomverbruik. Dit proces wordt ook wel peak shaving genoemd.

Wanneer machines, laadpalen, HVAC-installaties of productieprocessen gelijktijdig veel vermogen vragen, ontstaat een piek in het energieverbruik. Een BESS kan op dat moment direct extra vermogen leveren, waardoor minder capaciteit vanuit de netaansluiting nodig is.

Hierdoor kunnen bedrijven:

• hogere transportkosten voorkomen;
• binnen de gecontracteerde aansluitcapaciteit blijven;
• uitbreiden zonder directe netverzwaring;
• beter omgaan met netcongestie.

Een BESS wordt vaak aangestuurd door een Energy Management System (EMS), dat realtime inzicht heeft in energieverbruik, opwekking en belasting van de aansluiting. Hierdoor kan het systeem automatisch energie opslaan of vrijgeven op de meest efficiënte momenten.

De kosten van een Battery Energy Storage System hangen af van meerdere factoren, waaronder:

• het gewenste vermogen (kW of MW);
• de opslagcapaciteit (kWh of MWh);
• de toepassing;
• integratie met bestaande installaties;
• benodigde beveiligings- en koelsystemen.

Naast de initiële investering moeten bedrijven rekening houden met:

• engineering en installatie;
• aansluiting op de elektrische infrastructuur;
• onderhoud en monitoring;
• software en EMS-integratie;
• eventuele vergunningen of netstudies.

Voor industriële toepassingen varieert de investering doorgaans van enkele tienduizenden euro’s tot meerdere tonnen of miljoenen euro’s bij grootschalige systemen.

De terugverdientijd ligt vaak tussen de 4 en 7 jaar. Dit is afhankelijk van:

• energietarieven;
• piekbelasting;
• netkosten;
• inzet voor energiehandel of FCR;
• beschikbare subsidies of fiscale regelingen.

Een BESS helpt bedrijven om energiekosten te verlagen door energie slimmer op te slaan en te gebruiken. Het systeem slaat elektriciteit op wanneer de vraag laag of de stroomprijs gunstig is, en levert deze energie terug tijdens piekmomenten of hoge tarieven.

De belangrijkste manieren waarop een BESS kosten verlaagt:

• peak shaving: verminderen van piekverbruik en transportkosten;
• load shifting: energie gebruiken op economisch gunstige momenten;
• optimalisatie van eigen zonne-energie;
• verminderen van terugleververliezen;
• voorkomen van netverzwaring;
• deelname aan energiemarkten zoals FCR.

Voor bedrijven met een hoog en fluctuerend energieverbruik kan een BESS zorgen voor meer voorspelbare energiekosten en een betere benutting van de bestaande netaansluiting.

Industriële BESS-installaties moeten voldoen aan strenge veiligheids- en milieueisen. Dit is belangrijk vanwege de hoge energiedichtheid van lithium-ion batterijen en de rol van het systeem binnen de elektrische infrastructuur.

Belangrijke aandachtspunten zijn:

• branddetectie en brandcompartimentering;
• temperatuurbewaking en actieve koeling;
• noodstopvoorzieningen;
• ventilatie en rookgasafvoer;
• monitoring van batterijstatus en prestaties;
• veilige plaatsing en toegankelijkheid.

Daarnaast gelden diverse normen en richtlijnen, waaronder:

• CE-markering;
• IEC-normen;
• UN 38.3 voor batterijtransport;
• richtlijnen vanuit verzekeraars en veiligheidsregio’s;
• eisen van netbeheerders.

Moderne BESS-systemen beschikken over uitgebreide Battery Management Systems (BMS) die continu toezicht houden op temperatuur, laadstatus en veiligheid van de batterijcellen. Ook duurzaamheid speelt een belangrijke rol. Veel moderne batterijsystemen zijn grotendeels recyclebaar en ontworpen voor een lange levensduur.

Een BESS wordt vaak gecombineerd met zonnepanelen en EV-laadpalen om lokaal opgewekte energie efficiënter te benutten.

Overdag kan overtollige zonne-energie worden opgeslagen in het batterijsysteem in plaats van direct teruggeleverd aan het net. Deze opgeslagen energie kan later worden gebruikt:

• voor het laden van elektrische voertuigen;
• tijdens piekbelasting;
• buiten zonne-uren;
• of bij hoge energietarieven.

Door een BESS slim te integreren met laadinfra ontstaat:

• minder belasting van de netaansluiting;
• meer beschikbare laadcapaciteit;
• betere benutting van zonne-energie;
• lagere energiekosten;
• minder afhankelijkheid van netverzwaring.

Een Energy Management System (EMS) zorgt ervoor dat zonnepanelen, laadpalen en batterijopslag optimaal samenwerken op basis van vraag, opwekking en energieprijzen.

Een Battery Energy Storage System (BESS) kan organisaties helpen die vanwege netcongestie niet de gewenste capaciteit van hun netbeheerder geleverd krijgen. In veel regio’s is het elektriciteitsnet overbelast, waardoor bedrijven geen zwaardere netaansluiting kunnen krijgen of jarenlang op een wachtlijst terechtkomen.

Een BESS biedt in dat geval een praktische oplossing door tijdelijk extra vermogen beschikbaar te maken vanuit lokaal opgeslagen energie.

Het systeem werkt als een energie-buffer:

• tijdens momenten van laag verbruik of wanneer zonne-energie beschikbaar is, wordt de batterij opgeladen;
• tijdens piekmomenten levert het BESS extra vermogen aan de installatie.

Hierdoor hoeft niet alle energie gelijktijdig vanuit het elektriciteitsnet geleverd te worden.

Voor bedrijven betekent dit concreet dat zij:

• elektrische voertuigen kunnen laden zonder zwaardere netaansluiting;
• productieprocessen kunnen uitbreiden binnen de bestaande netcapaciteit;
• piekbelasting kunnen opvangen;
• verduurzamingsprojecten kunnen versnellen;
• minder afhankelijk worden van beperkingen op het elektriciteitsnet.

Een BESS vergroot dus niet letterlijk de capaciteit van de netaansluiting, maar maakt slimmer gebruik van de beschikbare capaciteit. Hierdoor ontstaat in de praktijk meer bruikbaar vermogen voor de organisatie.

In combinatie met een Energy Management System (EMS) kan een BESS automatisch inspelen op:

• energieverbruik;
• piekbelasting;
• zonne-energieopwekking;
• dynamische energietarieven;
• belasting van de netaansluiting.

Daardoor kunnen bedrijven ondanks netcongestie toch blijven groeien, elektrificeren en verduurzamen zonder direct afhankelijk te zijn van uitbreiding van het elektriciteitsnet.